အရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲ

အရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲ (Southeast Asian Games-SEA Games)   သည် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ များမှ (၂) နှစ်တစ်ကြိမ် အလှည့်ကျကျင်းပသည့် အားကစားပြိုင်ပွဲဖြစ်ပြီး အရှေ့တောင်အာရှဒေသ နိုင်ငံပေါင်း ၁၁ နိုင်ငံမှ ပါဝင်ဆင်နွှဲကြသည်။ SEA Games ကို အရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲ အဖွဲ့ချုပ် (Southeast Asian Games Federation) မှ ထိန်းသိမ်းကွပ်ကဲကာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အိုလံပစ်ကော်မတီ (International Olympic Committee, IOC) နှင့် အာရှအိုလံပစ်ကောင်စီ (Olympic Council of Asia, OCA) တို့မှ ကြီးကြပ်သည်။

ပထမအကြိမ်ပြိုင်ပွဲကို ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဘန်ကောက်မြို့၌ ကျင်းပခဲ့ပြီး နိုင်ငံ (၆) နိုင်ငံမှ အားကစားနည်း (၁၂) မျိုးတွင် အားကစားသမားပေါင်း (၅၁၈) ဦးဖြင့် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၅၉ ခုနှစ် ပထမ အကြိမ်ပြိုင်ပွဲမှ ၁၉၇၅ ခုနှစ် (၈)ကြိမ်မြောက်ပြိုင်ပွဲအထိ အရှေ့တောင်အာရှကျွန်းဆွယ်အားကစားပြိုင်ပွဲ (Southeast Asian Peninsular Games – SEAP Games) အမည်ဖြင့် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကြသည်။

၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ဘရူနိုင်း၊ အင်ဒိုနီးရှားနှင့် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံများကို အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် လက်ခံခဲ့ပြီး အရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲ (Southeast Asian Games- SEA Games) ဟု အမည်ပြောင်းလဲ သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

အရှေ့တီမောနိုင်ငံကို ၂၀၀၃ ခုနှစ် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၊ ဟနွိုင်းမြို့တွင် ကျင်းပခဲ့သည့် (၂၂) ကြိမ်မြောက် ပြိုင်ပွဲတွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့် ပေးခဲ့သည်။  ၂၀၁၉ ခုနှစ် အကြိမ် (၃၀)မြောက် ပြိုင်ပွဲကို ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံတွင် ကျင်းပခဲ့ပြီး အရှေ့တောင်အားရှအားကစားပြိုင်ပွဲ ကျင်းပလာခဲ့သည်မှာ  နှစ်(၆၀) တိုင်ရှိပြီးဖြစ်သည်။

၂၀၁၉ ခုနှစ်ပြိုင်ပွဲအပြီးအထိ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် (၆) ကြိမ်၊ မလေးရှားတွင် (၆ ) ကြိမ်၊ စင်္ကာပူတွင် (၄) ကြိမ်၊ အင်ဒိုနီးရှားတွင် (၄) ကြိမ်၊ ဖိလစ်ပိုင်တွင် (၄) ကြိမ်၊ မြန်မာနိုင်ငံတွင် (၃) ကြိမ်၊ ဗီယက်နမ်တွင် (၁) ကြိမ်၊ ဘရူနိုင်းတွင် (၁) ကြိမ်နှင့် လာအိုတွင် (၁) ကြိမ် အိမ်ရှင်နိုင်ငံများအဖြစ် လက်ခံကျင်းပနိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံက အိမ်ရှင်အဖြစ်ကျင်းပမည်ဖြစ်ပြီး၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံမှ ပထမဆုံးအကြိမ် အိမ်ရှင်အဖြစ် လက်ခံကျင်းပမည်ဖြစ်သည်။

List of Southeast Asian Games

No.

Host Nation – City

Year

Date

Nations

Athletes

Sports

Ranking

Southeast Asian Peninsular Games

1

Bangkok, Thailand

1959

12–17 December

6

518

12

Thailand

2

Yangon, Burma

1961

11–16 December

7

623

13

Myanmar

1963 Awarded to Cambodia, cancelled due to domestic political situation

3

Kuala Lumpur, Malaysia

1965

14–21 December

6

963

14

Thailand

4

Bangkok, Thailand

1967

9–16 December

6

984

16

5

Yangon, Burma

1969

6–13 December

6

920

15

Myanmar

6

Kuala Lumpur, Malaysia

1971

6–13 December

7

957

15

Thailand

7

Singapore

1973

1–8 September

7

1623

16

8

Bangkok, Thailand

1975

9–16 December

4

1142

18

Southeast Asian Games

9

Kuala Lumpur, Malaysia

1977

19–26 November

7

18

Indonesia

10

Jakarta, Indonesia

1979

21–30 September

7

18

11

Manila, Philippines

1981

6–15 December

7

1800

18

12

Singapore

1983

28 May – 6 June

8

18

13

Bangkok, Thailand

1985

8–17 December

8

18

Thailand

14

Jakarta, Indonesia

1987

9–20 September

8

26

Indonesia

15

Kuala Lumpur, Malaysia

1989

20–31 August

9

2800

24

16

Manila, Philippines

1991

24 Nov – 3 Dec

9

28

Indonesia

17

Singapore

1993

12–20 June

9

3000

29

18

Chiang Mai, Thailand

1995

9–17 December

10

3262

28

Thailand

19

Jakarta, Indonesia

1997

11–19 October

10

5179

36

Indonesia

20

Bandar Seri Begawan, Brunei

1999

7–15 August

10

2365

21

Thailand

21

Kuala Lumpur, Malaysia

2001

8–17 September

10

4165

32

Malaysia

22

Hanoi and Ho Chi Minh City, Vietnam

2003

5–13 December

11

5000

32

Vietnam

23

Manila, Philippines

2005

27 Nov – 5 Dec

11

5336

40

Philippines

24

Nakhon Ratchasima, Thailand

2007

6–15 December

11

5282

43

Thailand

25

Vientiane, Laos

2009

9–18 December

11

3100

29

26

Jakarta and Palembang, Indonesia

2011

11–22 November

11

5965

44

Indonesia

27

Naypyidaw, Myanmar

2013

11–22 December

11

4730

37

Thailand

28

Singapore

2015

5–16 June

11

4370

36

29

Kuala Lumpur, Malaysia

2017

19–30 August

11

4709

38

Malaysia

30

Clark, Subic & Manila, Philippines

2019

30 Nov – 11 Dec

11

5630

56

Philippines

31

Hanoi, Vietnam

2022

12 – 23 May

11

5467

40

 Vietnam

32

Phnom Penh, Cambodia

2023

5 – 16 May

33

Bangkok, Thailand

2025

 

34

Kuala Lumpur, Malaysia

2027

 

35

Singapore

2029